Bækur fyrir borgara

Eitt af þeim atriðum sem Páll Skúlason taldi upp, þar sem breytingar yrðu að eiga sér stað á Íslandi (í viðtalinu í síðustu færslu) var að hver Íslendingur hætti að líta á sig sem þegn og breyttist í borgara - gæti ekki verið meira sammála. Í þessu felst breyttur hugsunarháttur, þar sem þegninn hættir á líta þröngt á sitt nánasta umhverfi og tekur virkan þátt í samfélaginu. Í stað þess að einblína á starfið sitt, fjölskylduna og ameríska lágmenningu eða enska boltann, þá fer hann að hugsa um samfélagið sitt í auknum mæli, hvaða hugmyndir hann hefur um það, hvernig samfélagi hann vill lifa í, myndar sér gagnrýna hugsun og hefur skoðun á því sem er að gerast í kringum hann (NB! það er enginn að tala um að menn og konur þurfi að hætta í vinnunni og yfirgefa fjölskylduna sína til að breytast í borgara). Í stað þess að vera rænulaus og finnast nóg að kjósa einu sinni á fjögurra ára fresti photo-shop-aða colgate bjána að þá notar viðkomandi höfuðið til að halda uppi gagnrýnu eftirliti með valdhöfum ásamt samborgum sínum. En hvar skal byrja?
Nú kunna menn ekki að vera sammála um hvað fólk ætti að lesa, víst eru menn ósammála um pólitískar skoðanir en ég ákvað engu að síður að benda á nokkrar bækur í ljósi ástandsins um framtíð Íslands, alþjóðavæðingar og samvinnu við Evrópu... vegna þess að umræðan um Evrópusambandið mun einungis aukast á næsta ári og komandi árum. Einhverjar hef ég nefnt áður:

1. Opið land: Staða Íslands í samfélagi þjóðanna - Titilinn segir nokkuð mikið um innihaldið. Eiríkur Bergmann veltir fyrir sér framtíð Íslands í breyttum heimi. Framtíðarsambandið við Evrópu og Bandaríkin og hvernig við eigum að leysa úr vandamálum okkar í náinni framtíð. Auðlesnar 133 blaðsíður sem koma sér vel sem grunnur fyrir þá sem vilja geta átt samtöl um annað en börn eða veðrið.Sérstaklega fyrir þá sem vilja getað þaggað niður í íhaldsömum miðaldra frændum sínum sem segja ,,við verðum að losa okkur við útlendingana áður en ÞETTA verður jafn mikið vandamál og í nágrannalöndunum"

2. Ný staða Íslands í utanríkismálum (tengsl við önnur Evrópulönd) - Mjög þægileg bók sem unnin er upp úr ráðstefnu árið 2006 þar sem fræðimenn á hinum ýmsu sviðum fluttu erindi. Meðal þess sem má lesa í bókinni eru:
a) Reynslan af EFTA og EES samningnum
b) Hvort að fullveldið glatist með inngöngu í ESB
c) Landbúnaðinn og ESB
d) Sjávarútveginn og ESB e)
Reynsla Svía og Finna af veru sinni í ESB...
...en auk þess margt, margt fleira.

Skyldulesning fyrir þá sem vilja getað þaggað niður í ofangreindum frænda sem vill slíta landið frá umheiminum og lifa á sjálfsþurftarbúskap og þorramat með hina stoltu íslensku krónu sem gjaldmiðil.

3. Making Globalization Work - Stiglitz. Það var rík þörf til að lesa þessa bók fyrir hrun frjálshyggjunnar, bankakerfisins og Íslands en nú er hún algjört möst. Hún fjallar í rauninni um annmarka alþjóðahagkerfisins og hvernig sé best að leysa hin ýmsu vandamál sem steðja að mannkyninu eða að minnsta kosti umbætur á henni. Útgangspunkturinn er sá að séum við ekki tilbúinn til að láta hnattvæðinguna virka íbúum heimsins eða ríkja hans til góðs að þá munu íbúarnir á endanum gefast upp og taka stöðu gegn henni í gegnum lýðræðið - sem eru nákvæmlega þær raddir sem heyrst hafa að undanförnu á Íslandi, en við höfum einmitt aldrei þurft eins mikið á hnattvæðingunni og erlendri samvinnu á að halda eins og nákvæmlega á þessu viðkvæma augnabliki í sögu þjóðarinnar. Nóbelsverðlaunahafinn Stiglitz fer bæði yfir hagsögu nútímans, galla kerfisins og hvernig ríki geta best komist hjá því að lenda í kreppu (humm?) en einnig um hin sameiginlegu vandamál á borð við umhverfisvernd. Hafi einhver áhuga á að víkka sjónsvið sitt út fyrir endimörk íslenska þjóðríkisins (sem ótrúlegt en satt er ekki miðja sólkerfisins) þá er þetta góð bók til að byrja á. Hér er fyrirlestur um bókina sem Stiglitz hélt og ég hef áður bent á.

4. Globalization - Það verður seint sagt um Jan Aaart Scholte að hann sé hress fræðimaður og margar blaðsíður í þessari bók bragðast eins og þurr sandur fyrir þyrstan mann... EN - þessi bók er fyrir alla þá sem lesa Opið land: Staða Íslands í samfélagi þjóðanna en segja OK en bíddu af hverju fúnkerar kerfið svona? (Best til aflestrar sem uppflettirit við mismunandi vandamálum og jafnvel samhliða Stiglitz)

Fleiri bækur seinna... enda ágætis skammtur í bili.

Er lífið ekki dásamlegt?

Innsýn inn í heim höfunda

Það ætti að vera óhætt að mæla með þessu http://video.google.com/videosearch?q=Authors%40Google&num=10&so=0&start=0 .



Hér er t.d. Stiglitz (sem áður hefur verið nefndur hér)



Er lífið ekki dásamlegt?

Alþjóðavæðing og hagfræði

Það er vert að birta hér ritdóm um ,,nýju" bókina hans Joseph E. Stiglitz ,,Making Globalization Work" er fjallar um alþjóðavæðingu og hagfræði. Nú hef ég lesið góðan hluta bókarinnar ,,Globalization and Its Discontents" (og þarf endilega þegar færi gefst að klára hana) og get eindregið mælt með henni líka...
Von mín er sérstaklega sú að Andri, Haukur, Ívar, Viðar og Ólafur Þórisson tjái sig hér við þessa færslu í commenta kerfinu.
En allavegana, ritdómurinn gjörið þið svo vel (lesið góð lokaorð þið ykkar sem nennið ekki að lesa allt... eða réttara sagt nennið ekki að lesa nokkurn skapaðan hlut):

Globalisation has passed its initial high-pitched `for' and `against' stage. Some two decades after it appeared the arguments still continue, but it is now possible to subject them to a reality check. And the evidence is mixed. The U.S., once the loudest champion of globalisation, has begun to have doubts about it because employment of its workforce is being taken away by countries situated far away from its shores, its once `almighty' dollar is losing its strength and shine, and its global economic supremacy is being challenged. It would appear that China, once a tightly closed economy has emerged as the greatest beneficiary of opening up to the rest of the world, especially to its one-time bitter enemy. In India it is claimed that globalisation has resulted in high rates of growth, unprecedented prosperity, and, above all, a sense of optimism about the future shared by its citizens and many other countries. Within and across nations inequalities have been growing leading to social and political tensions.

Globalisation desirable


This is the background to Josph Stiglitz's second book on globalisation. In his earlier work, Globalization and Its Discontents (2002) Stiglitz sharply criticised the manner in which the IMF and Western countries were pushing globalisation. In the present volume he takes the line that globalisation, the greater economic integration of national economies through the market process, is a desirable thing. He takes this position not because he is a believer in the miracle of the market. He makes it clear that without appropriate government regulation and intervention, markets do not lead even to economic efficiency, and that left to itself the market tends to "create rich countries and poor people." Stiglitz is also unambiguous about his economic philosophy: "Development is about transforming the lives of people, not just transforming economies."

The author has strong credentials to make pronouncements about the global economy. He received the Nobel Prize in economics in 2001 for his theoretical work on economics of information that led to the understanding of many of the inadequacies of the market as a social institution and to the recognition that values beyond profits and growth are necessary to ensure social welfare. As a member of the Council of Economic Advisers of President Clinton he had the opportunity to watch at close quarters how national and international decisions are made, and to realise that politics and economics are intricately interwoven. His role as a top official of the World Bank enabled him to understand how national governments, multinational corporations and international institutions actually function.
A global account


I strongly recommend the book to all who are eager to become familiar with the way globalisation has been impacting national economies and different sections of society in many parts of the world. The book is, indeed, a global account of globalisation. He is highly critical of the manner in which globalisation has been proceeding. But he believes that its failures are largely because the rules of the game that govern it are unfair as they are specifically designed to benefit the advanced industrial countries. He believes that these rules can be and should be changed. He shares the message proclaimed by the World Social Forum held in Mumbai in 2004: "Another World is Possible."

The specific themes that Stiglitz deals with are, making international trade fair; shaping the patents regime to go beyond profits and to benefit people; administering global resources, especially energy resources; saving the planet; disciplining multinational corporations; reducing the burden of debt of poor countries; reforming the Global Reserve System; and democratising globalisation. In each one of these themes Stiglitz presents a well-documented account of what has been happening in the past and of the present position. Then he moves on to suggest how the distortions can be corrected and what changes in institutional structures and decision-making procedures are necessary to steer globalisation in desirable directions.

Reserve system


The treatment of the global reserve system is particularly noteworthy. The advantages that the U.S. has had because its dollar had become the universal currency, the growing strength of other economies and currencies, the long-term untenability of the present system, and the possibility of global recession and crisis that its failure presages are all dealt with in a manner that even non-economists will be able to follow. To replace the present unstable system Stiglitz proposes a `global greenbacks' arrangement - similar to the `bancor' proposal that Keynes had made towards the end of the Second World War. A global reserve fund of national currencies contributed by each country will replace the present single-currency reserve system with each country getting greenbacks in return, which it can use to purchase from the reserve fund any other currency when the need arises. Some problems will still remain, especially the determination of the relative prices of the currencies, but the dangers associated with dependence on a single national currency will be eliminated.

Stiglitz's diagnoses and suggested remedies deserve serious consideration. However, there is a tricky problem relating to the remedies. Practically all remedial measures depend crucially on getting the advanced countries, which now lay down the rules and control the rule-making arrangements, to accept changes that will adversely affect them in the short run. What will lead them to make such changes? The situation is similar to suggesting that a democratic alternative is possible in a country where someone now exercises dictatorial powers provided he can be convinced that democracy is better than dictatorship!

Þá er ekkert annað að gera en að komast yfir eintak.
Góðar stundir.